พระใส

พระใส

สถานที่ประดิษฐาน : วัดโพธิ์ชัย อำเภอเมือง หนองคาย

พุทธลักษณะ : ศิลปะล้านช้าง ปางมารวิชัย ขัดสมาธิราบ

ขนาด : หน้าตัก ๒ คืบ ๘ นิ้ว

วัสดุ : สำริด

แผ่นดินอีสานนั้นเป็นแหล่ง ” พระดี ” ดังที่เราทราบกันอยู่
พระวิปัสนาจารย์องค์สำคัญๆ มักถือกำเนิด
และเข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์
ปฏิบัติเจริญภาวนาจนแก่กล้าในญาณ
จนเป็นที่เคารพเลื่อมใสของพุทธศาสนิกชนทั่วไป
ณ ดินแดนอีสานแห่งนี้ มีพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต
พระอาจารย์ฝั้น อาจาโร หลวงปู่ขาว อนาลโย เป็นอาทิ
นอกจากมี ” พระดี ” แล้ว
อีสานยังเป็นดินแดนแห่งปูชนียวัตถุสถานสำคัญ
ทางพุทธศาสนาเป็นอันมาก แสดงให้เห็นถึงศรัทธาปสาทะ
ที่ชาวอีสานมีต่อพุทธศาสนาได้เป็นอย่างดี
และหากจะกล่าวถึงภาคอีสานทางตอนเหนือ
ก็จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องกล่าวถึงพระพุทธรูป
อันเป็นที่เคารพสักการะของชาวอีสานอย่างยิ่งยวดองค์หนึ่ง
นั่นคือ หลวงพ่อพระใส

หลวงพ่อพระใสเป็นพระพุทธรูปที่สร้างขึ้นในล้านช้าง
มีตำนานเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาที่เล่าสืบต่อกันมาว่า
พระธิดาสามพี่น้องของกษัตริย์ล้านช้างองค์หนึ่ง
ร่วมกันสร้างพระพุทธรูปประจำพระองค์ขึ้นสามองค์
แล้วขนานพระพุทธรูปตามพระนามว่า
พระเสริม พระสุก และพระใส ตามลำดับ
ประดิษฐานไว้ ณ เมืองเวียงจันทน์
เมืองหลวงของล้านช้าง มาเป็นเวลาช้านาน

พระพุทธรูปทั้งสามองค์นี้ คงเป็นที่เคารพบูชา
ในหมู่ชาวล้านช้างอยู่มาก
ด้วยปรากฎว่าครั้งใดบ้านเมืองมีศึกสงครามมาประชิดเมือง
ชาวเวียงจันทน์จะเชิญพระพุทธรูปทั้งสาม
ไปรักษาไว้ยังที่ที่ปลอดภัย
และจะนำกลับมาต่อเมื่อการศึกสงบเรียบร้อยแล้ว
ดังเช่นเมื่อกองทัพไทยไปตีเวียงจันทน์ในสมัยกรุงธนบุรี
พระเจ้าธรรมเทววงศ์ได้เชิญไปไว้ ณ เมืองเชียงคำชั่วคราว
และในรัชกาลที่ ๓ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
เมื่อกองทัพไทยไปตีเมืองเวียงจันทน์อีกครั้ง
ชาวเมืองก็ได้เชิญพระทั้งสามไปซ่อนไว้
ยังสถานที่ที่เรียกว่าภูเขาควาย
แต่ครั้งนี้กองทัพไทยพบเข้าและได้เชิญข้ามมาฝั่งไทย
ระหว่างล่องแพพระสุกพลัดตกจมลงน้ำไป
คงเหลือแต่พระเสริมและพระใส ที่มาจนถึงหนองคาย
ได้มีการประดิษฐานพระพุทธรูปทั้งสององค์
ไว้ที่หนองคายนั้นเอง โดยพระเสริมอยู่ที่วัดโพธิ์ชัย
และพระใสอยู่ที่วัดหอก่อง (วัดประดิษฐธรรมคุณ)

มาในรัชกาลที่ ๔ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
โปรดฯให้เชิญพระเสริมและพระใสลงไปกรุงเทพฯ
เพื่อประดิษฐานยังวัดปทุมวนาราม
ก็ปรากฎเหตุอัศจรรย์ว่าเกวียนที่เชิญพระใสนั้น
หักลงตรงหน้าวัดโพธิ์ชัยครั้งแล้วครั้งเล่า
ชาวเมืองจึงพร้อมใจกันอัญเชิญพระใส
ขึ้นประดิษฐาน ณ วัดโพธิ์ชัยแทน
พระเสริมอัญเชิญลงไปกรุงเทพฯ
หลวงพ่อพระใสจึงประดิษฐาน
เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองหนองคาย
เป็นที่เคารพสักการะของทั้งชาวหนองคาย
และชาวอีสานทั้งมวลมาจนทุกวันนี้.

/
/
ที่มา : หนังสือ “พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง”
โดย : วรนันทน์ ชัชวาลทิพากร
ศิลปินแห่งชาติ ปี ๒๕๕๒ สาขาทัศนศิลป์ด้าน

About the author: Bangkok
Tell us something about yourself.

Get involved!

Comments

No comments yet